Conform de wetgeving bescherming van persoonsgegevens bieden wij jou ons Privacy & Cookie beleid aan. Dit beleid geldt voor alle services die wij als bedrijf verlenen.

Ik accepteer de privacyvoorwaarden

(Onderbuik-)gevoel versus verstand

10 september 2018
(Onderbuik-)gevoel versus verstand

In de supervisie wordt veel gepraat over gevoel. Zinnen als: ‘wat raakte je’, ‘wat voelde je erbij’ en ‘wat deed dat met je’ komen regelmatig langs, tijdens een sessie. Waarom is dat nodig? Wat is er zo belangrijk aan gevoel of emoties? Misschien moeten we eerst eens antwoord geven op de vraag: Wat zijn dat: emoties? Op de site van NLP-Groningen vond ik een mooie indeling:

‘Universeel gezien zijn er 8 basisemoties. Deze emoties komen in elke cultuur voor en zijn op dezelfde manier waarneembaar. Alle nuances die wij emoties noemen zijn terug te herleiden tot deze 8 basisemoties.

1. Liefde
2. Angst
3. Vreugde
4. Woede
5. Verdriet
6. Verrassing/Verbazing
7. Schaamte
8. Walging

Ook wordt wel een indeling gemaakt van 4 emoties, de zogenaamde 4 b’s
– blij
– bedroefd
– bang
– boos

Alle nuances die wij emoties noemen zijn terug te herleiden tot deze basisemoties.

Woede: furie, verontwaardiging, wrok, toorn, wrevel, verbolgenheid, ergernis, bitterheid, irritatie, vijandigheid, – in pathologische vorm: haat (wat kan leiden tot gewelddadigheid)
Verdriet: smart, rouw, vreugdeloosheid, zwaarmoedigheid, melancholie, zelfmedelijden, eenzaamheid, bedroefdheid, wanhoop – in pathologische vorm: depressie
Angst: bezorgdheid, ongerustheid, nervositeit, zorg, wantrouwen (kan leiden tot jaloezie), zenuwachtigheid, schrik – in pathologische vorm: fobie en paniek
Liefde: acceptatie, vriendelijkheid, vertrouwen, aardigheid, toewijding, verliefdheid – in pathologische vorm: adoratie
Vreugde: geluk, plezier, opluchting, tevredenheid, vervoering, verrukking, geamuseerdheid, trots, sensueel genot, extase, voldoening, beloning, euforie – in pathologische vorm: manie
Walging: minachting, ontzetting, verachting, misprijzen, verafschuwing, aversie, afkeer, weerzin
Verrassing/verbazing: schok, verbijstering, verwondering
Schaamte: schuldgevoel, verlegenheid, teleurstelling, wroeging, vernedering, spijt, gene, berouw’
(Bron: nlp-Groningen.com)

Maar waarom zijn mensen zo bang voor emoties, althans: bang om ze te laten zien? Of er rekening mee te houden… In het volgende voorbeeld een studente in supervisie:

Pien zegt niets met gevoel te willen doen. Ze is een denker. Ze loopt al een paar weken stage bij een asielzoekerscentrum en vertelt dat ze op een dag alleen op een kantoor was, waarbij een glazen luik ervoor zorgt dat ze eventueel mensen te woord kan staan. Nu stond er een jongeman voor het luik en was op z’n zachtst gezegd niet blij. Hij wilde iets gedaan krijgen, maar dit lukte niet. Boos begon hij ontzettend hard te beuken op de deur van het kantoor. Open this door, schreeuwde hij hard. Pien verstijfde eerst maar dacht: misschien kan ik beter opendoen en hem kalmeren. Ze deed de deur open, waarop de jongeman dreigend op haar afstoof. Op dat moment kwam er een bewaker die hem overmeesterde. Gelukkig liep het met een sisser af. Nadat de situatie waarin zij zich bevond goed in beeld was gebracht, vroeg ik haar naar haar gevoel op het moment dat hij op de deur stond te beuken. Ze dacht na…. ‘Tja het maakte me wel erg bang.’
‘En wat had je het liefst gedaan dan?’
‘Ik was het liefst onder de tafel gaan zitten!’
‘En waarom deed je dat niet?’
‘Omdat ik er ben om hem te helpen….’

Niet luisteren naar haar onderbuikgevoel had haar bijna een bezoek aan het ziekenhuis gekost. Later in de supervisie vertelde ze dat ze uit een gezin kwam waar nooit echt iets met emoties werd gedaan. Er werd verstandig gepraat. Als ze eens boos werd of verdrietig, werd dit of gestopt of bestempeld als zwakte. ‘Dénken voor je iets doet!’ was het motto. Ze leerde in de supervisie dat ze ook naar haar gevoel mag luisteren.

We lijken het in deze tijd wat kwijt te zijn geraakt: onze emoties. Maar naast de mens als rationeel wezen zijn we zeker ook een emotioneel wezen. In onze emoties ligt onze persoonlijkheid verborgen; oftewel onze persoonlijkheid uit zich a.o. in emoties. Immers het hele rijtje aan hierboven is zo kenmerkend voor een ieder van ons, maar ook heel verschillend. Dat maakt ons zo uniek en mooi.
Luister af en toe eens naar je hart. Het klopt altijd!